Монгол орны ховор ан амьтад

2011 оны 05-р сарын 22 Нийтэлсэн anuka

Монгол орон дахь ховор ан амьтад

Манай монгол улс ан амьтдаар элбэг орон. Гэвч сүүлийн жилүүдэд ховор ан амьтдыг ихээр устгасанаар тоо толгой нь эрс цөөрч байгаа. Амьтдыг ингэж ихээр устгаж байгаа нь экологийн тэнцвэрт байдлыг алдагдуулж байгаа нь мэдээж хэрэг юм. Тоо толгой нь цөөрч буй амьтдыг агнахыг хориглон “Улаан ном”-д оруулж байгаа.

Ховор амьтанд Мазаалай, Ирвэс, Хавтгай, Тахь, Шилүүс, Цаа буга, Монгол бөхөн, Тул гэх мэт олог амьтдыг нэрлэж болно. Эдгээр амьтдаас онцгой гэсэн хэдэн амьтдыг дурдъя.

1. Мазаалай

Энэ нь Монголын “Улаан ном”-д орсон нэн ховор амьтан. Манай улсад Алтайн өврийн Аж богд, Нэмэх уул, Тост уул, Ээж хайрхан, Баянбүрд, Захуй, Сэгс цагаан богд зэрэг газар нутагт амьдардаг. 1990 оны эхээр 30 гаруй мазаалай байсан. Эр мазаалайг нь Шармаахай эм мазаалайг нь Эвш төлийг нь Аламцаг гэнэ.

2. Хавтгай

Хоёр бөхт тэмээний ойрын өвөг нь Хавтгай юм. Хавтгай нь төв Ази, Монголоос өөр хаана ч байхгүй ховор амьтан. Тэмээг бодвол нарийн шөмбөгөр хошуутай, намхан жижиг бөхтэй, зэгзгэр гоолиг хөлтэй, ул таваг нь бага, нүд хурц, хамар үнэрч, сонор соргог, өвдгөндөө богино шингэн үстэй амьтан. Эр нь Хайс буур, эм нь Ингэ

3. Ирвэс

Өндөр уулын хүйтэн орчинд дасан зохицсон барсын төрөлд багтах махан идэшт амьтан. Монгол оронд Монгол-Алтай, Говийн-Алтай, Алтайн өвөр говийн хадат уулс, хангайн нурууны өвөр бие Соёны нуруу, Мөнх сарьдаг, Хорьдол сарьдаг зэрэг өндөр уулаар нутагладаг. Урт нь 135см, жин нь 45кг. 90 орчим хоног хээлээ тээн 5-6 сард 2-3 гүен төрүүлдэг. 1970 онд “Улаан ном”-д бүртгэн 1972 онд дархалсан.

4. Шилүүс

Шилүүс нь тайга, ойт хээр, холимог ой, хээрийн хад чулуут уулс, өндөр талархаг нутаг, говь цөлийн хадат уулсаар амьдардаг. Гол төлөв бүрэнхий шөнөөр амьдардаг. Урт нь 73-106см, жин нь 9-21кг. 90 хоног хээлээ тээн 2-3 ногуул төрүүлдэг.

Эндээс үзвэл манай орны ан амьтны тоо толгой багасаж байгаа нь мэдэгдэм байна. Үүнийг бид бүхэн болох манай Монголчууд ан амьтнаа бусдаас хамгаалах ёстой. Ирээдүйн сайн сайхны төлөө хамтдаа Монголчуудаа!!!

rg

2010 оны 03-р сарын 04 Нийтэлсэн anuka
<object width="480" height="385"><param name="movie" value="http://www.youtube.com/v/_txT0DUDSWQ&hl=en_US&fs=1&"></param><param name="allowFullScreen" value="true"></param><param name="allowscriptaccess" value="always"></param><embed src="http://www.youtube.com/v/_txT0DUDSWQ&hl=en_US&fs=1&" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" width="480" height="385"></embed></object>

Taniltsuulga

2010 оны 03-р сарын 04 Нийтэлсэн anuka

Namaig sodko gedeg.MUBIS-iin 1r kurs. My durtai hicheel angli hel bas gazarzui. Volleyboll tennis togloh durtai bas bujigleh duulah durtai. 167cm ondor Bi GZAJ-iin chigleleer surdag. Bi ene mergejildee uneher durtai yagad gevel bi bagaasaa uund surna gj boddog bsan. my husel bielsen.tiimees bi hicheenguilen suraltsah bolno.

Aylal juulchlal ni tovchhondoo neg gazraas nogoo gazarluu yavahiig helne. Nogooteiguur hun uuruu zardal mungu bolj bj yvahiin ner yum. Hun haa neg gazariig uzeh soel zanshiltai ni taniltsah uudnees busad uls oronruu yvah sanaa yum. 

My torson gazar Uvurhangai aimag. 1931ond baiguulagdsan.19sumtai. 1.Baruunbayn-Ulaan 2.Bogd 3.Guchin-Us 4.Togrog 5.Bayngol 6.Sant 7.Zuil 8.Hujirt 9.Harhorin 10.Taragt 11.Uyanga 12.Burd 13.Hairhan dulaan 14.Nariin teel 15.Ulziit 16.Bayn-Undur 17.Bat-ulzii 18.Zuunbayn- ulaan 19.Arvaiheer. 118.400 hun amtai. 62.8km talbaitai. aimgiin niislel ni Arvaiheer hot yum. Ulaanbaatar hotoos 420km zaitai. Tuuhiin dursgalt gazar mash ih jishee ni: Tuvhun hiid, Erdene zuu hiid, Naiman nuur, Orhon gol, Mongol els, Hujirt rashaan suvilal zereg yumaa. See full size image

                                              

sodkoo

2010 оны 02-р сарын 04 Нийтэлсэн anuka
hi ta buhend ene odriin mend.